Мектепке дейінгі баланың не білуі керек?

Ата-аналарға кеңес

Кіріспе

Мектепке дейінгі кезең – баланың тұлғалық дамуының ең маңызды уақыты. Бұл кезде бала тек оқуға емес, сонымен бірге қарым-қатынасқа, дербестікке, эмоциясын түсініп білдіруге үйренеді.

1. Танымдық даму

Бала қоршаған ортаны танып, ойлау және есте сақтау қабілеттерін дамытады. Ол мыналарды білуі тиіс:

• Түстер мен пішіндерді ажырата алады (қызыл, көк, дөңгелек, үшбұрыш);
• 10-ға дейін (кейде 20-ға дейін) тура және кері санауды біледі;
• Апта күндерін, жыл мезгілдерін, айларды біледі;
• «Кім? Не? Қайда? Қашан?» сияқты сұрақтарға жауап береді;
• Салыстыру, топтау, себеп-салдарды анықтай алады;
• Табиғат құбылыстары мен жануарлар туралы қарапайым түсінігі бар.

Кеңес: бірге серуендеп жүріп, айналадағы заттарды атап, салыстырып, түсіндіру баланың ойлау қабілетін дамытады.

2. Тіл және сөйлеу дағдылары

• Өз ойын анық және толық жеткізе алады;
• Сұрақтарға толық жауап береді;
• Қысқа әңгіме, ертегі, өлең айтып бере алады;
• Дыбыстарды дұрыс айтады және сөздерді байланыстырып сөйлейді.

Кеңес: күн сайын балаңызбен сөйлесіңіз, бірге ертегі оқыңыз, сурет арқылы әңгіме құратыңыз. Бұл — тіл дамуының ең тиімді жолы.

3. Ұсақ моторика және жазуға дайындық

• Қарындашты дұрыс ұстау, сызық, әріп элементтерін сызу;
• Қайшымен, желіммен, пластилинмен жұмыс істей білу;
• Геометриялық пішіндерді ажырату және салу.

Кеңес: мозаика, жіпке моншақ тізу, сурет салу, пішін қиып жапсыру — бәрі баланы жазуға дайындайды.

4. Әлеуметтік және эмоциялық даму

• Достарымен тіл табысады, бөлісе біледі;
• Өз кезегін күтуге, тыңдауға үйренеді;
• Эмоциясын білдіреді және түсінеді;
• Үлкендермен сыпайы сөйлеседі.

Кеңес: рөлдік ойындар ойнаңыз (дүкен, дәрігер, мұғалім). Бұл қарым-қатынас пен жауапкершілікті дамытады.

5. Өзін-өзі күту және дербестік

• Киіну, шешіну, қол жуу, тіс тазалау сияқты әрекеттерді өзі орындайды;
• Заттарын реттеп жинайды;
• Тәртіпті, күн режимін түсінеді.

Кеңес: баланы өз ісін өзі істеуге ынталандырыңыз, қателессе де қолдау көрсетіңіз.

6. Шығармашылық қабілет

• Ән айтады, сурет салады, би билейді;
• Қиялдап, жаңа ой таба алады;
• Өз ойын еркін білдіреді.

Кеңес: балаға еркіндік беріңіз, дайын шешім ұсынбай, өз идеясын табуға мүмкіндік беріңіз.

Қорытынды

Мектепке дейінгі балаға ең маңыздысы — ата-ананың мейірімі мен қолдауы. Бала өзіне сенімді болу үшін, оны үнемі мақтап, жетістігін байқап, қолпаштап отыру қажет.